Friday, August 12, 2016

Nồi áp suất: hành trình qua ba thế kỷ

Nếu bạn từng dùng nồi áp suất để hầm nhừ món đậu hoặc ninh xương chỉ trong một khoảng thời gian chưa đầy 30 phút thì bạn đã nợ nhà vật lý học người Pháp tên Denis Papin một lời cảm ơn rồi đấy! Ngược dòng lịch sử về những năm 1670, nhà vật lý kiêm toán học người Pháp đã phát minh ra chiếc nồi áp suất cơ đầu tiên khi đang làm việc tại London (Anh).

Denis Papin-Nhà vật lý học người Pháp đã phát minh ra nồi áp suất


Nồi áp suất đã được gọi bằng rất nhiều cái tên từ Nồi ninh xương, đến Nồi hầm hơi nước, Nồi Papi. Khi chiếc nồi đâu tiên trong buổi trình diễn giới thiệu sản phẩm bị nổ tung (đáng tiếc), Papin đã thêm van vào giúp giải thoát cho dòng hơi nước bị giam cầm kín trong nồi, cũng có nghĩa giúp giảm áp suất khi nó lên quá cao. Chỉ một sự cải tiến vậy thôi nhưng đó thực sự là thứ làm thay đổi cuộc chơi công nghệ!

Nồi áp suất qua từng thời kì
Denis Papin, nhà sáng chế nghĩ rằng chiếc nồi này sẽ giúp những người nghèo nhất chiết xuất dinh dưỡng từ xương nhưng việc Papin không dự trước được là những mẫu mã đầu tiên lại vượt quá khả năng chi trả của họ. Vào thế kỷ 19, những người có hứng thú nhất với nồi áp suất, bên cạnh các nhà khoa học, là lực lượng quân đội vì họ muốn một phương pháp chế biến thịt nhanh chóng trên đường hành quân và những nhà phát minh công nghiệp muốn tìm cách sản xuất sản phẩm chiết xuất từ thịt bò.
Nồi áp suất cơ

1682, Papin đã phục vụ một bữa ăn hoàn chỉnh cho Hội Hoàng gia bằng chính những món ăn nấu bằng nồi áp suất cơ và khiến tất cả trầm trồ vì màu sắc, cũng như mùi vị của chúng. Một trong số các vị khách hôm đó, ông John Everlyn đã kinh ngạc viết lại trong nhật ký: "Phần xương cứng nhất của miếng thịt bò và thịt cừu đã được nấu chín đến mức mềm tựa phô mai" và về mùi vị thì "không gì sánh được món chim bồ câu mà có vị như vừa được nướng trong chiếc bánh, tất cả được ninh trong chính thứ nước có sẵn trong bản thân mỗi món mà không cần thêm chút nước nào từ bên ngoài vào".

Phải mãi đến thế kỉ 20 thì nồi áp suất, như điều Papin hằng mong, mới trở thành thành viên đắc lực của các hộ gia đình. Và cũng phải đến tận năm 1914 thì từ "pressure cooker"-nồi áp suất mới chính thức có mặt trong từ điển Oxford.
Nồi áp suất điện

Ngày nay, nồi áp suất, sau hơn 3 thế kỷ, đã được cải tiến cả về mẫu mã lẫn tính năng. Không chỉ là nồi áp suất cơ mà còn là nồi áp suất điện với nhiều chế độ hơn, và an toàn hơn. Tương lai sẽ còn mang đến thế hệ nồi áp suất mới nào nữa không ai biết trước được, nhưng cũng chẳng ai cấm chúng ta hy vọng đâu!

No comments:

Post a Comment